Viễn cảnh của ngành viễn thông và Viettel, P.3

 Phần 3. Tầm nhìn cho tương lai và bước chuẩn bị của Viettel

 1. Viễn cảnh của ngành viễn thông

a. Sự thay đổi chóng mặt của ngành viễn thông

Trên thế giới hiện nay có khoảng 700 mạng di động, đa số đều là các công ty lớn với hàng ngàn nhân viên. Với nhiều công ty, khi đã có mạng lưới hạ tầng và duy trì được một lượng khách hàng ổn định với thiết bị đã khấu hao, thì có thể rung đùi ngồi hưởng thụ vì doanh thu vẫn vào đều đều trong khi chi phí hoạt động là không đáng kể. Đối thủ cạnh tranh cũng khó xuất hiện vì không dễ đầu tư một mạng mới với hạ tầng tương tự. Điều này có thể dẫn đến tâm lý chủ quan và trì trệ cho không ít các nhà quản lý mạng viễn thông (đơn cử như tâm lý trì hoãn nâng cấp công nghệ lên thế hệ thứ 3, cho rằng đó là cái bẫy 3G).

Tuy nhiên, thực tế ngành viễn thông di động là một ngành có độ thay đổi cực kỳ lớn. Mạng điện thoại di động đầu tiên trên thế giới ra đời vào đầu những năm 1980, chỉ sau 30 năm phát triển đã có hơn 5 tỉ thuê bao toàn cầu. Công nghệ thì thay đổi liên tục và liên tiếp có nhiều dịch vụ mới xuất hiện. Do vậy nếu không có một tầm nhìn tốt để thấy những gì sẽ diễn ra trong tương lai và sớm có biện pháp đối phó thì nhiều mạng di động sẽ bị bị động và nuốt chửng.

Vị quân sư của Viettel biết rất rõ điều này, không những thế ông Nguyễn Mạnh Hùng còn hình dung rõ ràng viễn cảnh tương lai của ngành viễn thông từ rất lâu. Trong một chia sẻ công khai vào năm 2009 [14], ông phát biểu: “Ngành viễn thông đang có sự di chuyển: trước kia sự thông minh nằm ở mạng (network). Ngày xưa một nhà mạng nghĩ ra sản phẩm gì thì chơi tất, như gọi (voice), nhắn tin… và hai cái này chiếm gần như toàn bộ doanh thu. Tuy nhiên bây giờ thì mọi chuyện đã thay đổi, đã chuyển sang thế giới 3G, và sự thông minh chuyển sang các thiết bị đầu cuối. Và các thiết bị của nhà mạng ngày xưa đã lỗi thời, không còn thông minh nữa – chỉ là các ống truyền, băng thông đều đã cố định hết, anh trả tiền một lần là dùng thoải mái. Nhà mạng đang có nguy cơ trở thành một đơn vị culi khuân vác, vì vậy giá trị gia tăng cũng rất thấp”.

Thật sự đây là tầm nhìn rất sâu sắc mà những ai làm trong ngành viễn thông đang và sẽ rất thấm thía. Trước đây mọi dịch vụ và công nghệ đều nằm ở nhà mạng, chiếc điện thoại di động chủ yếu là thụ động sử dụng những tiện ích được tổng đài cung cấp. Nhưng từ khi công nghệ phát triển, mạng di động dần chuyển qua công nghệ gói (packet), các dịch vụ dữ liệu càng lúc càng phổ biến, dần nổi lên lên át dịch vụ thoại hay sms. Với công nghệ gói này, mọi dữ liệu kể cả thoại đều được truyền theo giao thức IP như nhau. Thành ra mạng di động tương lai sẽ không còn phân biệt được các loại dịch vụ (thoại, sms và dữ liệu), giống như mạng internet hữu tuyến hiện nay.

Cùng với đó chiếc điện thoại dần trở nên chủ động hơn, trở thành điện thoại thông minh (đúng như tên gọi smartphone) với khả năng cung cấp nhiều tiện ích và dịch vụ mà không phụ thuộc vào nhà mạng nữa. Chiếc iPhone là ví dụ tiêu biểu cho xu thế này, người dùng có thể sử dụng hàng trăm tiện ích, hàng vạn ứng dụng trên chiếc smartphone này mà không cần phải đăng ký hay trả tiền cho nhà mạng. Đơn cử như chức năng iMessage trên hệ điều hành mới nhất, iOS 5, sẽ cho phép nhắn tin giữa các thiết bị Apple với nhau, thay thế dịch vụ tin nhắn sms hiện nay. Hay dịch vụ gọi Viber trên các smartphones, có thể gọi liên lạc 2 điện thoại với nhau mà không cần phải cùng online như skype.

b. Công nghệ 4G

Gần đây công nghệ thế hệ thứ 4 (4G) được chính thức chấp thuận càng làm rõ thêm viễn cảnh nói trên. Đây là tiêu chuẩn di động mới với tốc độ truyền dữ liệu lên đến 1Gbps (tức có thể truyền nguyên 1 đĩa VCD trong vài giây) với 2 công nghệ chính là LTE-Advanced và WirelessMAN-Advanced [16]. Phiên bản tiền 4G là công nghệ LTE hiện tại đã được triển khai trên 96 mạng ở 46 quốc gia (9/2012). Công nghệ 4G do vậy đã đến rất gần.

Viễn cảnh triển khai công nghệ 4G lúc đó là, các mạng sẽ phủ sóng 4G toàn quốc với tốc độ hơn 1 Gbps. Những chiếc điện thoại hay laptop đều có gắn chip 3G, 4G tích hợp bên trong, ngồi ở đâu cũng vào mạng được y như sóng di động hiện giờ (Hệ điều hành Chrome của Google cho máy tính không cần ổ cứng là đánh vào các viễn cảnh này). Lúc đó gọi, nhắn tin hay gọi video đều trên nền IP tính tiền theo dung lượng gói (packet data) hết. Các nhà mạng vì vậy sẽ trở thành giống các công ty truyền số liệu bây giờ, trở thành các ống truyền thụ động (dump pipes). Sẽ không còn kiểu tính cước theo từng phút như hiện nay, doanh thu thoại (voice) và nhắn tin (sms), vốn là nguồn thu chính của các nhà mạng, sẽ biến mất. Một viễn cảnh kinh hoàng cho các công ty cung cấp dịch vụ di động.

Cách đây 10 năm, khi nói đến 3G và tốc độ 2 Mbps, nhiều người cảm thấy rất xa vời và khó đạt được. Nhưng rõ ràng hiện nay, tốc độ 2 Mbps đã trở nên quá bình thường, cũng như 3G đã phổ biến đến mọi ngõ ngách trên trái đất. Trong tương lai chưa đến 10 năm nữa, sự phổ biến của 4G và tốc độ siêu tốc 1 Gbps cũng sẽ xảy ra tương tự, thậm chí sẽ đến nhanh hơn 3G nhiều vì việc nâng cấp cũng dễ dàng với các nhà mạng vì hạ tầng (nhà trạm, tổng đài) đã có sẵn và họ cũng đã có kinh nghiệm nâng cấp 3G rồi.

2. Bước chuẩn bị của Viettel cho tương lai.

Với việc thấy viễn cảnh “đáng sợ” như vậy, vị lãnh đạo Viettel đã quyết định mở rộng Viettel từ kinh doanh dịch vụ viễn thông sang nhiều lĩnh vực liên quan với nhiều quyết tâm và đầu tư lớn: mạng internet băng rộng, mảng nghiên cứu và phát triển (R&D), sản xuất thiết bị viễn thông, phát triển nội dung số, cung cấp giải pháp công nghệ thông tin toàn diện cho doanh nghiệp.

Về nhân sự, Viettel đã tuyển dụng cả ngàn kỹ sư tin học chỉ trong mảng công nghệ thông tin từ năm 2009. Về cơ sở vật chất, công ty đã hoàn thành xong trung tâm dữ liệu lớn nhất Đông Nam Á tại Bình Dương [17], Trung tâm Công nghệ cao Viettel tại Hòa Lạc quy mô 25 tầng cũng chuẩn bị hoàn tất [18]. Chưa kể các trung tâm rải rác khắp cả nước.

Với việc đầu tư mạnh mẽ này, Viettel sẽ chủ động tránh được viễn cảnh “đáng sợ” đối với một nhà mạng di động và không những thế đón đầu được nhu cầu bùng nổ phát triển nội dung số trong tương lai sắp đến. Đó là khi đường truyền mạng internet càng trở nên phổ biến và siêu tốc, hầu như tất cả mọi hoạt động của con người đều chạy lên đó: quản lý nhà nước, giao dịch kinh tế, giáo dục đào tạo, thông tin giải trí v.v… Viettel sẽ cung cấp những cơ sở vật chất (máy chủ, đường truyền) và phần mềm (giải pháp tổng thể công nghệ thông tin và viễn thông) để đáp ứng mọi nhu cầu đó, không những cho Việt nam, cho các nước mà Viettel đầu tư, mà còn cho cả thị trường thế giới rộng lớn với một trật tự phẳng trên internet. Một bước đi mới thật táo bạo mà ít có công ty di động nào dám mở ra và theo đuổi (đơn cử như các mạng còn lại ở Việt nam, vẫn chỉ làm dịch vụ viễn thông thuần túy).

3. Lời kết

Qua theo dõi những hành động và chiến lược của Viettel, thật sự rất đáng khâm phục và tự hào. Quả thật nếu không có ông Nguyễn Mạnh Hùng, không có Viettel thì điện thoại di động không thể phổ biến đến như vậy tại Việt Nam. Từ vùng sâu vùng xa đến hải đảo tiền tiêu. Biết bao nhiêu lợi ích kinh tế lẫn xã hội đã phát sinh cho mỗi người dân qua những cuộc trao đổi thông tin trên chiếc máy di động.

Hơn thế nữa, việc đầu tư ra nhiều nước trên thế giới của Viettel không những đem lại nguồn ngoại tệ quý giá về cho đất nước mà còn mang nhiều ý nghĩa rất lớn lao. Hình ảnh Việt nam sẽ gây được ấn tượng mạnh mẽ cho các nước khi họ thấy chúng ta có thể làm chủ được những ngành công nghệ cao như vậy. Sự tự tin của các công ty Việt nam cũng được củng cố, thúc đẩy các doanh nghiệp vươn ra thị trường thế giới trong thời buổi toàn cầu hóa.

Ngành viễn thông di động là một ngành rất đặc biệt so với tất cả các ngành khác ở chổ, chỉ sau 30 năm ra đời đã có 5.3 tỉ thuê bao di động toàn cầu. Trong lịch sử nhân loại, chưa từng có một công cụ kỹ thuật nào đã từng được loài người phát minh có thể có số lượng người dùng đồng thời khổng lồ như vậy. Do đó, nếu Việt nam có thể tiến ra thị trường thế giới bằng ngành công nghệ này, đạt được những tham vọng như Viettel đề ra như phục vụ 1 tỉ người trên trái đất, thì lợi ích và sức ảnh hưởng mà đất nước thu được là không thể kể siết và thật vô cùng tuyệt vời.

Nguyễn Sinh Chương.


Tham khảo:

16.    ITU. “ITU-R IMT-Advanced 4G standards to usher new era of mobile broadband communications”. Link: http://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2010/40.aspx.

 

17.    Viettel. “Viettel khai trương Trung tâm dữ liệu lớn nhất Việt Nam”. Link: http://www.viettel.com.vn/3-32-1-1617-Viettel-khai-truong-Trung-tam-du-lieu-lon-nhat-Viet-Nam.html.

 

18.    Tạp chí CNTT & TT. “Khởi công xây dựng “Trung tâm Công nghệ cao VIETTEL””. Link: http://www.tapchibcvt.gov.vn/news/printview.aspx?id=19986.

Categories: Papers

Post navigation

Comments are closed.

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: