Câu chuyện Viettel và viễn cảnh của ngành viễn thông, P.1

Câu chuyện Viettel và viễn cảnh của ngành viễn thông

Theo dõi thời sự thời gian qua, tin tức đầu tư ra nhiều nước của Tập đoàn Viễn thông Viettel đã tạo ra rất nhiều ấn tượng mạnh mẽ đối với người dân Việt nam và cả bạn bè các nước. Bên cạnh việc trở thành công ty lớn thứ 7 Việt nam trong năm 2010 [1] chỉ sau 10 năm[2] ra dịch vụ đã là một kỳ tích, thì việc trở thành một tập đoàn đa quốc gia, đầu tư mạng viễn thông tại nhiều nước trên thế giới là một bất ngờ thú vị mà bất cứ ai cũng phải ngạc nhiên và ấn tượng.

Điều gì đã tạo nên những thành công và triển vọng này? Những con người và câu chuyện đằng sau thành quả này là gì? Bước ngoặc nào đã dẫn đến sự phát triển thần tốc của Viettel? Đó là những câu hỏi mà không ít người bên ngoài thắc mắc về hiện tượng Viettel. Thông qua quá trình quan sát nhiều năm của một người trong ngành, bài viết sẽ phần nào giúp giải đáp những câu hỏi trên.

Phần 1. Hiện tượng và khởi nguồn của Viettel

1. Hiện tượng Viettel

Theo thống kê mới nhất của tổ chức Wireless Intelligence [3], đến tháng 4 năm nay, tại Việt nam, Viettel đã đạt có hơn 54 triệu thuê bao toàn quốc, chiếm thị phần 38%, bỏ xa các đối thủ còn lại (xem bảng 1). Tổng số trạm thu phát sóng BTS của tập đoàn này là 42.200, chiếm 45% tổng số trạm của tất cả 7 mạng Việt nam [4]. Đây là một bước chuyển thật ngoạn mục nếu tính thời gian ra mạng của Viettel chỉ có 8 năm, từ 2004, sau các đối thủ chính từ VNPT cả chục năm.

Bảng 1. Thị phần thuê bao di động toàn quốc

(tháng 4/2012, theo Wireless Intelligence)

Không ngừng lại đó, chỉ 3 năm sau khi khai trương tại Việt nam, Viettel đã tấn công ra thị trường nước ngoài bằng việc đầu tư mở mạng mới tại Lào. Tính đến hôm nay, các thị trường mà Viettel đã ký kết đầu tư bao gồm: Lào, Campuchia, Haiti, Mozambique, Peru, Đông Timor và Tanzania. Viettel đã lọt vào top 20 nhà mạng có lượng thuê bao lớn nhất thế giới [5]. Sắp tới công ty này sẽ đầu tư ra các nước phát triển hơn như Argentina, Bangladesh, Venezuela và nhiều nước khác ở khắp các châu lục Á, Phi và Mỹ Latinh với tham vọng đến năm 2015 sẽ có một thị trường 500 triệu dân và trở thành một trong 10 doanh nghiệp viễn thông đầu tư ra nước ngoài lớn nhất thế giới. Tới năm 2020, tham vọng của Viettel là sẽ có một thị trường 1 tỉ dân, hay 1/8 dân số thế giới sẽ sử dụng sóng di động của công ty này [6]. Một tham vọng táo bạo và … khủng khiếp!!!

Không dừng lại việc cung cấp dịch vụ viễn thông và internet, công ty cũng mở ra rất nhiều chiến lược có chiều sâu như đầu tư mảng Nghiên cứu và Phát triển (R&D), thiết kế mạng cho các nhà mạng nước ngoài, tham gia các tổ chức nghiên cứu và tiêu chuẩn hóa viễn thông của ITU (Liên minh viễn thông quốc tế thuộc Liên Hiệp quốc), phát triển sang mảng nội dung số và phần mềm viễn thông. Cũng như rất nhiều điều mà VNPT và các công ty viễn thông lớn trên thế giới khác vẫn chưa dám thực hiện.

Với vị trí là một trong những công ty lớn nhất Việt nam hiện nay, là tập đoàn đầu tư nhiều nhất ra nước ngoài, cũng như xu hướng phát triển có chiều sâu như vậy trong thời gian tới, có thể tự tin dự đoán công ty Viettel sẽ là doanh nghiệp tiêu biểu nhất của đất nước trong tương lai, là hình ảnh của Việt nam tương tự như Sony, Honda của Nhật hay Microsoft và Apple của Mỹ. Giải mã hiện tượng Viettel là một câu hỏi lý thú mà rất nhiều người đang quan tâm.

2. Ai là bộ óc của Viettel?

Bộ máy hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước ở ta thường khá chậm chạm và bị nhiều cơ chế ràng buộc, đây là điều mà ai cũng biết. Và một khi đã đạt được thành công nào đó thì nhiều công ty trở nên tự mãn và trì trệ, các sếp thì lo giữ ghế và ngồi hưởng thành quả. Trong quân đội lại càng có nhiều cái khó bởi đặc thù cấp bậc, kỷ luật và liên quan đến nhiều yếu tố nhạy cảm như an ninh quốc gia. Minh chứng cho điều này là ngoài Viettel đã nổi tiếng, đâu còn có công ty quân đội nào khác có những thành công tương đối, tạo dựng được thương hiệu được nhiều người Việt nam biết đến đâu.

Bởi vậy, để có được những thành công hiện nay của Viettel cũng như liên tiếp có nhiều chiến lược táo bạo thời gian vừa qua không thể là ý kiến tập thể, mà phải là từ một bàn tay đạo diễn duy nhất. Đó là người đã đề ra mọi chiến lược và hướng đi chính của Viettel để công ty này phát triển thần tốc trong 10 năm qua. Theo nhiều thông tin đã bộc lộ trên báo chí, vị Khổng Minh đó chính là Phó Tổng giám đốc Nguyễn Mạnh Hùng. Năm 2010, ông đã được chính thức vinh danh là 1 trong 10 nhân vật Công nghệ Thông tin và Truyền thông tiêu biểu của Việt nam trong thập kỷ vừa qua và được báo giới đánh giá là “linh hồn”, là “bộ não” của Viettel [7].

vt2_Hung

Trong những lần trò chuyện giao lưu, ông Hùng đã tiết lộ nhiều câu chuyện thú vị về những thời điểm bước ngoặc của Viettel, nhiều trăn trở, quyết định mà ông đã đưa ra để giúp công ty phát triển như ngày hôm nay, cũng như những dự báo và tầm nhìn phát triển Viettel trong tương lai. Những chia sẻ, được tập hợp trong bài báo này, thật sự rất giá trị không những lý giải cho sự thành công của Viettel hiện nay mà còn có thể giúp ích cho ngành viễn thông Việt Nam phát triển vượt bậc, vươn ra khắp thế giới.

Xin mở ngoặc ở đây: nói như vậy không phải là phủ nhận những đóng góp của các lãnh đạo khác trong Viettel, Bộ Quốc phòng chủ quản, cũng như đội ngũ nhân viên Viettel. Có thể ví von, Khổng Minh mà không gặp Lưu Bị và các tướng giỏi như Quan Vũ, Trương Phi thì cũng khó mà thành công vậy.

3. Thời điểm bước ngoặc của Viettel?

Trong ngành viễn thông, nhất là mạng điện thoại di động, vốn đầu tư để mua thiết bị là vô cùng tốn kém. Đơn cử giá thành chỉ một trạm BTS vào khoảng 50 ngàn đô la. Chỉ cần mua 20 trạm là mất 1 triệu đô la rồi, chưa kể các chi phí khác như thiết kế mạng, đường truyền, nhà trạm, tổng đài. Vì vậy, để có vùng phủ sóng toàn quốc tương đối thì phải đầu tư vài trăm triệu đô la trở lên. Vậy tiền đâu mà Viettel có thể đầu tư được như vậy? Chỉ sau 2 năm ra đời, vùng phủ sóng Viettel đã lớn hơn các mạng khác vốn đã ra dịch vụ trước cả chục năm và được đầu tư từ các tập đoàn nước ngoài giàu có. Câu hỏi này được rất nhiều người trong ngành, nhất là nhân viên các mạng khác đặt ra khi thấy Viettel dần qua mặt. Người thì bảo nhà nước hay quân đội đầu tư, người thì bảo mua trả góp, nhưng không có câu trả lời nào là thỏa đáng. Chỉ đến khi chính Phó Tổng giám đốc Hùng chia sẻ thì mọi chuyện mới trở nên rõ ràng [8].

Đó là thời điểm năm 2004, với lưng vốn là 15 triệu đô la tiền lãi từ dịch vụ điện thoại đường dài IP (VoIP), Viettel mở dịch vụ di động, nhưng chỉ đầu tư được khoảng 150 trạm BTS thì hết sạch tiền. Để vậy kinh doanh thì không cạnh tranh nổi các mạng khác, vay vốn tiếp thì không ai cho vay. Vậy là bộ sậu 4 người của Viettel đi vòng quanh các nước Đông Nam Á để học hỏi kinh nghiệm. Khi đến Thái lan, lãnh đạo Viettel đến thăm Tập đoàn Viễn thông AIS do ông Thaksin Shinawatra thành lập (đương kim thủ tướng Thái lan khi đó). Người điều hành AIS lúc này là cô Yingluck Shinawatra, em gái út của Thaksin chỉ mới ngoài 30 tuổi. Cô này đã chia sẻ với Viettel một thông tin vô cùng đáng giá là thời điểm này, các công ty sản xuất hạ tầng viễn thông đang khủng hoảng vì thiếu khách hàng, số lượng nhà mạng trên thế giới có nhu cầu mua thiết bị rất ít, dưới 10 mạng, vì thị trường viễn thông lúc đó đang bão hòa, vì vậy “chưa nói là mua rẻ, các ông xin họ cũng cho. Nếu ông không xin được thì trả chậm bốn năm sau, họ cũng bán”.

Ban lãnh đạo Viettel nghe theo lời khuyên này và đúng thật có thể đặt mua 4000 trạm một lần và trả sau 4 năm nữa. Trong thời điểm đấy, mạng lớn nhất Vinaphone chỉ có khoảng 650 trạm và trung bình mỗi mạng ở Việt nam mua mới 30 trạm mỗi năm. Việc xây dựng trạm thì công ty huy động anh em nhân viên cùng tham gia, “đưa trạm vào nhà như… bê tivi”. Quyết định táo bạo này đã giúp Viettel từ một mạng mới toanh, cạn vốn, trở thành mạng lớn nhất Việt nam và đã làm nên nhiều điều kỳ diệu sau này.

Nhận xét của cô Yingluck về sự khủng hoảng của các công ty cung cấp hạ tầng viễn thông cũng còn chính xác rất lâu sau, bởi sau đó vài năm hàng loạt các đại gia này lần lượt bị phá sản hoặc sát nhập. Alcatel (Pháp) và Lucent (Mỹ) sát nhập vào nhau năm 2006, Nokia (Phần Lan) sát nhập với Siemens (Đức) năm 2007, Nortel (Canada) thì phá sản năm 2009 [9]. Có thể nói không ngoa rằng, thời điểm đó, nếu các mạng nhỏ khác cũng biết lời khuyên này thì có thể đàm phán mua trả chậm với tất cả các công ty sản xuất thiết bị trên và có thể được chấp nhận với xác suất rất cao.

Từ câu chuyện này, có thể nói cô Yingluck thật là một thần tài của công ty Viettel, nhờ lời khuyên của mình biến một công ty từ vô danh trở thành một công ty tầm cỡ thế giới. Và quả thật vị thần tài này cũng không phải tầm thường khi cô Yingluck đã chính thức trở thành vị thủ tướng nữ đầu tiên trong lịch sử Thái lan với số phiếu áp đảo[10].

Yingluck_Shinawatra

Nguyễn Sinh Chương

Câu chuyện Viettel và viễn cảnh của ngành viễn thông P. 2


Tài liệu tham khảo và ghi chú:

1.VNR500. “Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt nam”. Link: http://www.vnr500.com.vn/bang-xep-hang?ref=vnr500-top-500-doanh-nghiep-lon-nhat-viet-nam

2.Tính từ năm 2000, với việc khai trương dịch vụ VoIP 178, chính thức cung cấp dịch vụ viễn thông cho khách hàng, phá vỡ thế
độc quyền của VNPT
.

3.Wireless Intelligence. “3G growth stalls in Vietnam”.  04/2012; Link: http://www.wirelessintelligence.com/analysis/2012/04/3g-growth-stalls-in-vietnam/.

4.VnEconomy.”Doanh thu 2010 của Viettel đạt trên 91.500 tỷ đồng “.  1/2011; Link:
http://vneconomy.vn/20110117114810843p0c5/doanh-thu-2010-cua-viettel-dat-tren-91500-ty-dong.htm.

5.VnEconomy. “Viettel vào top 20 mạng viễn thông lớn nhất thế giới”. Link: http://vneconomy.vn/20110216102149237P0C16/viettel-vao-top-20-mang-vien-thong-lon-nhat-the-gioi.htm.

6.VnEconomy. “Viettel và tham vọng “1 tỷ dân” “. Link: http://vneconomy.vn/2010111506563770P0C10/viettel-va-tham-vong-1-ty-dan.htm

7.VNExpress. “Top 10 nhân vật CNTT và truyền thông của thập kỷ”. Link: http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/kinh-nghiem/2010/02/3ba186ed/

8.Tiền phong. “Tân thủ tướng Thái Lan từng gỡ bí cho Viettel”. Link: http://www.tienphong.vn/Phong-Su/544223/Tan-thu-tuong-Thai-Lan-tung-go-bi-cho-Viettel-tp.html.

9.ICTNews. “Nortel nộp đơn xin phá sản”. Link: http://www.ictnews.vn/Home/tin-tuc/Nortel-nop-don-xin-pha-san/2009/01/2VCMS2915607/View.htm

10.    Ngoài việc đem lại may mắn cho Viettel nói riêng hay Việt nam nói chung, cô Yingluck còn đem lại may mắn cho nước Campuchia khi có thể giải tỏa tranh chấp biên giới. Biết tin cô trúng cử, dân Campuchia đã mở tiệc ăn mừng.

Categories: Papers

Post navigation

Comments are closed.

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: